 |
||||||||
| Home | The Project | Dutch Descendants | Lost culture | Community news | MDDP Events | The press | Critics | Links | Forum | Guestbook | E-mail | ||||||||
  MDDP Events  MDDP Forum |
Extract of article from : ARCHIPEL Jaargang 3- Nummer 4 - 2001 Malakka, een vergeten Hollandse verovering Euraziaten in Malaisie |
 |
||||||
Het is een minder bekend aspect van de vaderlandse geschiedenis: de Nederlandse overheesing van het Maleisische Malakka in
de 17de en 18de eeuw. Nog minder weten we in Nederland van de groep Euraziers van Nederlandse afkomst. Een van hen, Dennis
De Witt, duikt in de geschiedenis van Malakka en ontvouwt ambitieuze plannen.
Dennis De Witt
Euraziers
De term Eurazier komt voort uit de combinatie van de woorden Europees en Aziatisch. Het woordenboek geeft als definitie:
iemand van Europees-Aziatische afkomst. Dit betekent dat een kind gezien wordt als Eurazier als de ene ouder uit Europa en
de andere uit Azie komt. In Maleisie en ookin Singapore wordt het woord Eurazier vooral gebruikt voor afstammelingen van
Portugezen, Nederlanders en Engelsen van de voormalige koloniale machthebbers in de regio. In het Maleis worden ze
'Serani' genoemd, wat is afgeleid van het Arabisch woord 'Nasrani', dat Nazareeer betekent - christen. De term 'Eurazier'
werd voorhet eerst in 1824 tijdens het bewind van de Britten in Malakka gebruikt. Lord Lytton verwees naar deze personen
in zijn nota over het onderwijs aan arme Europeanen en Euraziers. Vandaar dat Nederlanse afkomst een persoon wordt bedoeld
die Maleisisch is, maar wiens voorouders de Nederlandse nationaliteit hadden.
Nederlandse Euraziers
De Euraziers van Nederlandse afkomst in Malesie vermen minderheid binnen een minderheid. Ze hebben Nederlandse achternamen,
zijn trots op hun Nederlands ergoed, maar zijn in feite typisch Maleis en hebben een Maleisische manier van leven. Met de
term 'Eurazier' wordt in Malakka meestal gedoeld op mensen van Portugese afkomst. Zij worden ook wel 'Cristao' of
'Cristang' genoemd. Deze wijdverbreide veronderstelling mag deels waar zijn, het is niet de hele waarheid. Want er zijn
meer Euraziers die zijn 'opgeslokt' of verdwenen en bijna vergeten, omdat ze neitvan Portugese afkomst zijn. Die hebben
Nederlandse en Britse koloniale machten hebben tenslotte zelfs het bewind gevoerd in Maleisie na de inname van Malakka
door de Portugezen en voordat het land onafhankelijk werd.
Er wonen nog slecht enkele Euraziatische families van Nederlandse afkomst in Malakka. De rest is verspreid over steden als
Kuala Lumpur, Seremban, Penang en in een paar andere staten van Malesie. Sommigen zijn geemigreerd naar andere delan van
de wereld, zoals Singapore, Australie, Canada of Amerika. De Euraziers van Nederlandse afkomst in Malakka kunnen weinig
van hun verleden laten zien, behalve de imposante en bekende gebouwen. Deze overblijfselen bevinden zich allemaal in het
hart van het centrum van deze historische stad.
De band met de eigen voorouders is in de afgelopen decennia verder verwaterd door hun assimilatie in de grote, overwegend
Portugese Euraziatische gemeenschap. Dit met name door gemengde huwelijken. Fysiek gezien getuigen allen het blank
uiterlijk en de lichtgekleurde huid van hun Nederlanse afkomst. En zelfts dat is soms aangetast door de verschroeiende
tropische zon. Het overtuigendst bewijs van hun aanspraak vormen de Nederlandse namen : Beins, Collar, Danker, De Vries,
De Wind, De Witt, Esperkerman, Estrop, Goonting, Gendriks, Hendroff, Klassen, Koek, Minjoot, Overee, Spykerman, Tessensohn,
Thomasz, Van Huizen, Westerhout en andere.
De toekomst
Een Kein aantaal Euraziatische families van Nederlanders in Maleisie is momenteel benieuwd geraakt naar de oorsprong van
hun geslacht. In tegenstelling tot de groep in Indonesie vormen zij in Maleisie slechts een zeer kleine minderheid. Omwille
van ven liggen in het verleden hebben hun voorrauders niet weten te voorkomen dat de banden met de voormalige Nederlandse
kolonien en Nederland verbroken zijn. Daarom was het onvermijdelijk dat deze gemeenschap bijna alle cultuur en ergoed van
hun voorouders verloren heeft. Ze spreken geen Nederlands meer, de meesten zijn rooms-katholiek en passen niet meer de
gebruiken van hun Nederlandse voorouders toe. Nu, als geadopteerde kinderen die onvermijdelijk op zoek gaan naar hun
natuurlijke ouders, proberen sommigen meer te weten te komen over hun Nederlnadse afkomst. Ze vragen zich af wat de
werkelijke gebruiken en tradities van hun voorouders waren.
De Maleisische Euraziers van Nederlandse afkomst zijn bijna uit het geheugen gewist. Veel mensen uit Nederland en de
voormalige Nederlandse kolonien in Zuidoost-Azie realiseren zich zelfs niet dat Malakka eens deel uitmaakte van de
Nederlandse Oost-Indische kolonie en dat we hetzefde erfgoed delen.
Voor de Euraziers van Portugese afkomst hier geldt dat ze hun cultuur hebben weten te bewaren en het erfgoed en de
tradities van de katholieke missiekerk, diverse culturele instellingen uit Portugal en Macau en het Portugees ministerie
van Buitenlandse Zaken en van Cultuur. Ze hebben kortgeleden zelfs internationale bekendheid gekregen toen de
staatsregering van Malakka besloot de positie van de staat als internationale toeristenbestemming onder andere te
stimuleren door de Portugese cultuur in Malakka te ondersteunen. Ze bezitten een bibliotheek met boeken over de
geschiedenis en herkomst van hun gemeenschap en de vroegere glorie van de Portugezen, verkregen van de diverse Portugese
instituten en overheidsinstellingen.
Wat de Portuguse Euraziers in Malakka hebben verricht in zonder meer bewonderenswaardig en een eerbetoon aan hun erfgoed en
cultuur. Als de Nederlandse Eurasiers in Malakka vergelijkbare assistentie en ondersteuning hadden gekregen, hadden ook zij
een erfgoed en cultuur kunnen hebben om trots op te zijn. In plaats daarvan lopen de Nederlandse Eurasiers in Malakk het
risico dat hun gemeenschap totaal in vergetelheid raakt als toekomstige generaties er wellicht voor kiezen hun werkelijke
afstamming te vergeten en te verwerpen. Daarom heb ik de hoop dat deze Euraziers zich verenigen om een zelfbewustzijn van
hun erfgoed te creeren voor het te laat is. Het is te hopen dat Nederlandse organisaties en geinteresseerde personen
hierbij behulpzaam kunnen zijn. Zij kunnen proberen de tradities en cultuur van de Euraziers van Nederlandse afkomst in
Malakka nieuw leven in te blazen, zodat deze behouden kunnen blijven toekomstige generaties.
De geschiedenis heeft ons geleerd dat etnische gemeenschappen maar al te makkelijk verdwijnen en dan voorgoed verloren
zijn. Het blijft een moeilijke en gewichtige taak een cultuur te redden die van de aardbodem dreight te verdwijnen. De
Maleisische Eurasiers van Nederlandse afkomst hebben een lange weg te gaan vol obstakels, hindernissen en onzekerheden.
Maar, net als bij een reis van duizenden kilometers, begint ook deze reis met de eerste stap. Die heb ik bij deze gezet.
